Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ

Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΤΙΚΑ

Είναι εξαιρετικά συνηθισμένο να περιγράφουμε τον εαυτό μας με την λέξη ''χαρακτήρας'' ή την λέξη ''προσωπικότητα''. Την δεύτερη την χρησιμοποιούμε στατιστικά λιγότερο από την πρώτη. Και οι δύο λέξεις αναφέρονται σε αυτό που ονομάζουμε ''εγώ είμαι'' και ενώ τα συγχέουμε ως ίδιες έννοιες, δεν είναι. Έχει σημασία; Μεγάλη!

Νομίζω όμως ότι αξίζει να το δούμε πρώτα μέσα από την περιγραφή της ελληνικής γλώσσας. Η λέξη προσωπικότητα ετυμολογικά βγαίνει από την ρίζα πρόσωπο και η λέξη χαρακτήρας από την ρίζα χαράσσω. Ουδεμία ομοιότητα μεταξύ τους δεν εντοπίζεται εννοιολογικά. Παρόλα αυτά, συνδέονται αυτές οι δύο έννοιες και μάλιστα άρρηκτα. Με την βοήθεια όμως ενός παραδείγματος, όλα θα συνδεθούν ομοιόμορφα μεταξύ τους: με το παράδειγμα του ανθρώπινου προσώπου. Όπως ένα πρόσωπο έχει πολλά και διαφορετικά χαρακτηριστικά, έτσι κι η προσωπικότητα αποτελεί τον πυρήνα μας, ο οποίος όμως έχει ''διακοσμηθεί'' με ένα σύνολο χαρακτήρων.

Προσωπικότητα VS Χαρακτήρας

Ας πούμε ότι ο πυρήνας είναι η ροπή που έχει ο καθένας μας, π.χ. δυναμισμός, ευαισθησία, σύνδεση με την φύση, σύνδεση με τους ανθρώπους, κ.ά. Οι χαρακτήρες από την άλλη, είναι ο τρόπος που εκφράζουμε αυτές τις τάσεις, οι οποίες υπάγονται σε δύο κατηγορίες: τις θετικές και τις αρνητικές, όπως καλοσύνη, ευγένεια, εγωισμός και πολλά άλλα. Η κάθε προσωπικότητα έχει έναν ξεχωριστό και ιδιαίτερο συνδυασμό των δύο κατηγοριών των χαρακτήρων και ενώ ο πυρήνας της προσωπικότητας δεν αλλάζει, οι χαρακτήρες μπορούν να αλλάξουν. Είναι δική μας επιλογή ποιόν χαρακτήρα θα χρησιμοποιήσουμε, όπως διαλέγουμε μέσα από ένα μενού και σε αυτή την περίπωση το μενού έχει δύο λίστες: μία με τους θετικούς χαρακτήρες και μία με τους αρνητικούς (και ναι, οι λίστες είναι μεγάλες). Μπορούμε και έχουμε το δικαίωμα να αλλάξουμε έναν χαρακτήρα αν το δοκιμάσαμε και δεν μας εξυπηρέτησε ή δεν μας έκανε καλό και να καλλιεργήσουμε περισσότερο κάποιον άλλον χαρακτήρα που μας ωφέλησε. 

Ένα παράδειγμα

Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να έχει ροπή προς τον δυναμισμό και να μην νιώθει εύκολα φόβο εξαιτίας αυτής της ροπής, αλλά λόγω συγκεκριμένων εντυπώσεων που αποκόμισε καθώς μεγάλωνε, να αποφάσισε να τον εκφράσει με τον χαρακτήρα της συμπαράστασης ή με τον χαρακτήρα της καταπίεσης. Επομένως, από το ίδιο το άτομο εξαρτάται τι χαρακτήρα θα χρησιμοποιήσει. Βλέπουμε λοιπόν ότι ο πυρήνας, δηλαδή ο δυναμισμός,  δεν αλλάζει και στις δύο περιπτώσεις, παρά μόνο ο τρόπος έκφρασής του.

Κλίμακα έντασης χαρακτήρων

Αν και υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στους ανθρώπους, η μοναδικότητα παρόλα αυτά είναι πάντα παρούσα. Μπορεί όλοι να έχουμε όμοια χαρακτηριστικά στο πρόσωπό μας, μάτια, στόμα κ.λ.π. αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι πανομοιότυπα (εξαιρούνται οι μονοζυγωτικοί δίδυμοι, οι οποίοι παρόλα αυτά έχουν ξεχωριστή προσωπικότητα). Έτσι και οι χαρακτήρες, ενώ είναι πάντα οι ίδιοι, διαφέρει σε κάθε άτομο η ένταση με την οποία τους χρησιμοποιεί. Αν θέσουμε υποθετικά μια κλίμακα, από το 1-10, δεν χρησιμοποιούν όλοι με την ίδια ένταση την γενναιοδωρία ή την καλοσύνη ή την αναισθησία ή το πείσμα. Επίσης, διαφέρει κι ο συνδυασμός αυτών. Δεν έχουμε όλοι το ίδιο ''πακέτο'' θετικών και αρνητικών χαρακτήρων. Ως εκ τούτου, ο διαφορετικός συνδιασμός τους, προκαλεί και διαφορετικές συμπεριφορές (σε μία κουζίνα οι πρώτες ύλες είναι πάντα οι ίδιες, το αποτέλεσμα όμως κάθε φορά με διαφορετικό συνδυασμό αυτών, είναι κάτι ξεχωριστό). 

Έτσι λοιπόν, ''χαράσσει'' ο καθένας την προσωπικότητά του με τους διάφορους χαρακτήρες και φυσικά ό,τι χαράσσσεται, αφήνει σημάδι. Ας σκεφτούμε περισσότερο κάθε φορά τι διαλέγουμε για την προσωπικότητά μας ή από που το αντιγράψαμε, καθώς στο τέλος το οικειοποιούμαστε. Το ίδιο ισχύει θα έλεγα και για την κριτική που ασκούμε στους τριγύρω μας. Αν θυμόμαστε όμως ότι ένας άνθρωπος εύκολα κάνει λάθος επιλογή, γιατί στις περισσότερες των περιπτώσεων του δόθηκαν αμάσητες αυτές οι επιλογές-χαρακτήρες, με την αιτιολογία ότι ''αυτό είναι το σωστό'', επειδή το λέει η μαμά, ο μπαμπάς, ο δάσκαλος... ίσως μας βοηθήσει να ξανασκεφτούμε πώς θα αντιδράσουμε απέναντί του. 

Τι να θυμάσαι!

Η προσωπική μας ευτυχία και ηρεμία είναι στο χέρι μας και δεν ανήκει σε κανέναν, παρά μόνο σε εμάς. Ας μην χαρίζουμε την δύναμη της επιλογής χαρακτήρων σε άλλους επειδή τους αγάπαμε, σεβόμαστε, φοβόμαστε ή επειδή έχουμε άγνοια. Καθώς μεγαλώνουμε αποκτούμε εμπειρία και μπορούμε να αφουγκραστούμε καλύτερα τι μας ταιριάζει και τι μας ωφελεί. Έχουμε όλοι μας την ευφυΐα να καταλάβουμε τι είναι καλό για εμάς και τι όχι. Ακόμα και στην περίπτωση που κάποιος χαρακτήρας είναι καλός για κάποιον, μπορεί να μην είναι για εμάς. Ας χαράξουμε λοιπόν ο καθένας μας επάνω στην μοναδική μας προσωπικότητα, όλους εκείνους τους χαρακτήρες που μας βοηθούν να εκφραζόμαστε όσο πιο αυθεντικά μπορούμε. Εξάλλου,  είναι ένας υπέροχος τρόπος να ζει κανείς!  

                                                                                                                                                   

Ε.Μ.

Γράψε μου στα σχόλια ποιο άλλο θέμα θα ήθελες να διαβάσεις σε επόμενο άρθρο.