ΕΠΟΧΕΣ: ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ''ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ''

ΕΠΟΧΕΣ: ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ''ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ''

-

ΠΩΣ Η ΚΑΘΕ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ ΣΥΜΠΑΡΑΣΥΡΕΙ ΣΤΟ ΜΕΛΩΔΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

Κυριολεκτικά φθινόπωρο, σημαίνει η εποχή που φθίνουν (λιγοστεύουν) τα φρούτα ή τελειώνει η οπώρα, δηλαδή η εποχή του καλοκαιριού (εξ ου και το μετάπωρον, που σημαίνει η περίοδος ωρίμανσης των καρπών).

Είναι μια εποχή λοιπόν που σηματοδοτεί σταδιακά τη λιγόστευση της προηγούμενης κατάστασης της υπεραφθονίας του καλοκαιριού. 

Λιγοστεύουν τα φύλλα, λιγοστεύει το φως, η ανθοφορία, η θερμοκρασία, λιγοστεύουν οι μέρες, λιγοστεύει και το πράσινο, δίνοντας τη σκυτάλη στα χρώματα του κόκκινου, κίτρινου και καφέ.

Αυτές οι φυσικές αλλαγές στο περιβάλλον, ενεργοποιούν αλλαγές και στη ψυχολογία των ανθρώπων, οι οποίες στηρίζονται σε ψυχολογικά αρχέτυπα που συνδέονται με την απώλεια, την παύση και την απογύμνωση. Επομένως το φθινόπωρο είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εποχή ανάμεσα στο καλοκαίρι και το χειμώνα. Είναι μια βαθιά μετάβαση, φυσική και ψυχολογική, που οδηγεί επίσης φυσιολογικά σε μια πιο εσωτερική διάθεση. 

Η φύση μαζεύεται, ξεφορτώνεται και προετοιμάζεται για την παύση του χειμώνα και μαζί με εκείνη και οι άνθρωποι έχουν επίσης πιο έντονη την ανάγκη για ''φωλιά΄΄και θαλπωρή. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το φθινόπωρο ως περίοδο μετάβασης προς το σκοτεινό χειμώνα και γι' αυτό αυξάνεται η τάση για εσωτερική ηρεμία, συντροφικότητα και τροφή. Μας κάνει με άλλα λόγια, να θέλουμε να μας φροντίσουμε και να μας θρέψουμε όχι μόνο σωματικά, αλλά συναισθηματικά και ψυχολογικά. 

Τα δύο ψυχολογικά πρόσωπα του φθινοπώρου

 Α) Η μελαγχολία του φθινοπώρου: εκείνοι που βιώνουν μεταπτώσεις.

Δεν είναι λίγοι όλοι όσοι νιώθουν ψυχολογική κατάπτωση, αλλά και κόπωση. Στην πραγματικότητα είναι πολύ φυσιολογική αντίδραση, μιας και συμβαίνουν μεταβολές του βιολογικού μας ρολογιού (κιρκάδιου ρυθμού). Λιγότερο φως, σημαίνει αυξημένη έκκριση μελατονίνης, άρα και μεγαλύτερη υπνηλία. Επίσης, μειώνεται η σεροτονίνη - η ορμόνη της χαράς - όπου είναι ένας ακόμη παράγοντας ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη και λήθαργο.

Η εποχική κατάθλιψη είναι γεγονός για πολλούς, καθότι η μετάβαση από το θερμό σταδιακά στο κρύο, αλλάζει την συμπεριφορά του σώματος, το οποίο με την σειρά του δίνει το σήμα ''κινήσου αργόσυρτα, ξεκουράσου, κλείσε κύκλους''. 

Επιπλέον, το σώμα προετοιμάζεται για αποθήκευση ενέργειας (όπως κάνουν και τα ζώα), με αποτέλεσμα να αυξάνεται η όρεξη, κάτι το οποίο μπορεί και αυτό να προκαλέσει ψυχολογικά δυσαρέσκεια, μιας και πλέον οι κοινωνίες των ανθρώπων έχουν ιδιαίτερα μεγάλη πίεση γύρω από το πρότυπο της εικόνας τους. 

Επιπλέον, το τέλος των διακοπών, η επιστροφή στην καθημερινότητα, στις υποχρεώσεις, αλλά και η είσοδος σε ένα πιο ψυχρό κλίμα που θα μας περιορίσει στο σπίτι, επηρεάζει ιδιαίτερα την ψυχολογία αρκετών, κάνοντάς τους να νιώθουν μελαγχολία και οι ημέρες τους να γεμίζουν με ακεφιά.

Β) Η ανανέωση του φθινοπώρου: εκείνοι που νιώθουν ανακούφιση αυτή την εποχή.

Δεν είναι για όλους μελαγχολικό το φθινόπωρο κι αυτό δεν είναι τυχαίο. Υπάρχουν βιολογικοί, ψυχολογικοί και προσωπικοί λόγοι που κάποιοι άνθρωποι νιώθουν πιο καλά, πιο ήρεμοι ή ακόμα και ανανεωμένοι αυτή την εποχή.

Βιολογικά, κάποια σώματα ''ανθίζουν'' στο κρύο. Κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται πολύ στη ζέστη, υπερθερμαίνονται, κουράζονται και αποδιοργανώνονται. Επομένως, νιώθουν πολύ πιο άνετα με το δροσερό φθινοπωρινό κλίμα. Για όσους υποφέρουν από χαμηλή αρτηριακή πίεση ή έχουν φωτοευαισθησία, τα σώματά τους λειτουργούν καλύτερα στο δροσερό κλίμα. 

Από ψυχολογικής πλευράς, οι άνθρωποι που είναι πιο εσωστρεφείς ως χαρακτήρες και δεν φοβούνται να μείνουν μόνοι τους, το φθινόπωρο τους βοηθάει στην αυτοπαρατήρηση και τους δίνει μια φυσική δικαιολογία ''για να μαζευτούν στον εαυτό τους''. Τους προσφέρει ψυχική άδεια για ξεκαθάρισμα, χωρίς δράμα. Τα άτομα που αγαπούν τη δομή, τη ρουτίνα και τη σταθερότητα, βρίσκουν ανακούφιση στο τέλος της καλοκαιρινής χαλαρότητας και στην επιστροφή στο καθημερινό πρόγραμμα. 

Υπάρχουν όμως και προσωπικοί λόγοι που η εποχή του φθινοπώρου για κάποιους είναι θεραπευτική. Οι κοινωνικές απαιτήσεις μειώνονται, υπάρχει λιγότερη πίεση για εξωστρέφεια και κοινωνικές επιδόσεις, επομένως το φθινόπωρο δίνει και πάλι την άδεια για ''μάζεμα'', αλλά και την αίσθηση της κοινωνικής και αισθηματικής προστασίας. Επιπλέον, το φθινόπωρο είναι η εποχή της έναρξης πολλών καταστάσεων και για κάποιους μια νέα αρχή σε οποιοδήποτε project, τους προσφέρει στόχους, ρυθμό και πρόγραμμα που θα τους βοηθήσει στην επίτευξή τους.

Τι προσφέρει το φθινόπωρο

Αν και έχει δοθεί κυρίως ο τίτλος της μελαγχολίας στην εποχή του φθινοπώρου, καταλαβαίνουμε ότι έχει και τα καλά του. Αρκεί να θυμόμαστε πως όσο χρησιμοποιούμε αυτά τα καλά, μπορούμε να βιώσουμε αυτό το τρίμηνο με καλύτερη διάθεση. Κυρίως όμως, για να χρησιμοποιήσουμε στο μέγιστο ό,τι μας προσφέρεται, έτσι ώστε η εμπειρία του φθινοπώρου να είναι πάντα κάτι που θα ανυπομονούμε να έρθει.

Συνοψίζοντας λοιπόν όλα τα παραπάνω σε μια λίστα για ευκολία  - που αν και σύντομη, έχει να προσφέρει πολύ περισσότερα - έχουμε και λέμε:

• Ήσυχη ενέργεια --> για αναστοχασμό και ανασυγκρότηση.
• Ασφάλεια --> για αυτοφροντίδα, φωλιά, ''ζεστό'' σπίτι.
• Δροσιά --> για άνεση κινήσεων.
• Δομή, πρόγραμμα, ρουτίνα --> για επίτευξη νέων στόχων και αλλαγή ζωής.
• Εμπνευστική ατμόσφαιρα --> για δημιουργικότητα, ειδικά όταν υπάρχει καλλιτεχνική φύση.
• Ευκαιρία για προσωπικές θετικές εμπειρίες --> για συναισθηματική ενδυνάμωση.

Καλό φθινόπωρο!

Ε.Μ.

Γράψε μου στα σχόλια, ποιο άλλο θέμα θα ήθελες να διαβάσεις σε επόμενο άρθρο.