Η ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΥΣΗΣ
Η ΥΠΕΡΟΧΉ ΤΗΣ ΠΑΥΣΗΣ
Έχεις παρατηρήσει πως όταν αντιμετωπίζεις κάποιο πρόβλημα, κάτι που σε απασχολεί έντονα, μέσα σε όλη την διαδικασία επίλυσής του, ξαφνικά υπάρχει μια στιγμή που νιώθεις ότι δεν μπορείς πλέον να το επεξεργαστείς και πως σε υπερβαίνει; Κι όταν λέω στιγμή, κυριολεκτώ όσον αφορά την χρονική διάρκεια του φαινομένου. Μέσα σε μια στιγμή, αρχίζεις να αισθάνεσαι ότι δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τις σκέψεις σου στο ζήτημα που σε απασχολεί. Μάλιστα δεν είναι λίγες οι φορές που παρουσιάζονται τα συναισθήματα της απελπισίας, του φόβου ή και της ματαιότητας. Μετά από αυτή τη στιγμή, πώς αντιδράς; Συνεχίζεις - με πίεση - το μονοπάτι της συγκεκριμένης σκέψης που διάλεξες εξαρχής για να βρεις τη λύση που ψάχνεις ή σταματάς; Με άλλα λόγια, κάνεις παύση;
Μόνο μια στιγμή διαρκεί η πρώτη προειδοποίηση από τον εγκέφαλό μας για αυτό που επεξεργαζόμαστε, πως με τον τρόπο που το κάνουμε, συναισθηματικά μας κάνει κακό. Εκείνη η στιγμή, είναι απείρως πιο ευεργετική από οποιαδήποτε λύση που προσπαθούμε να βρούμε στο εκάστοτε πρόβλημά μας, διότι μας προσφέρει ξεκάθαρα την πλευρά του νομίσματος που δεν βλέπουμε. Η πλευρά που δεν βλέπουμε, είναι όλα όσα δεν υπολογίζουμε-γνωρίζουμε-παραδεχόμαστε για τον εαυτό μας. Επομένως, μας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για να σταματήσουμε αυτό που κάνουμε, διότι σίγουρα με κάποιο τρόπο θα μας βλάψει.
Αν ήμασταν σε φυσικό κίνδυνο, για παράδειγμα μέσα σε ένα αυτοκίνητο που επρόκειτο να τρακάρει ή αν είχαμε μπροστά μας μια λακκούβα που αν συνεχίζαμε τα βήματά μας θα πέφταμε μέσα, η πρώτη μας αντανακλαστική κίνηση θα ήταν να σταματήσουμε. Θα πατούσαμε φρένο στην πρώτη περίπτωση και θα σταματούσαμε να περπατάμε στην δεύτερη. Έτσι και στην περίπτωση των εγκεφαλικών μονοπατιών που επιλέγουμε με την σκέψη μας κάθε φορά, μπορεί να υπάρχει μπροστά μας κίνδυνος. Κι ο κίνδυνος αποφεύγεται, με την παύση.
Ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε στην αόρατη μορφή του, δηλαδή μέσω σκέψεων και συναισθημάτων, είναι να πληγωθούμε με κάποιο τρόπο, που θα είναι αποτέλεσμα αυτής της σκέψης ή του συναισθήματος που επιλέξαμε να υφάνουμε. Κι ο λόγος είναι επειδή επιλέγουμε σκέψεις, παίρνουμε αποφάσεις και τις κάνουμε πράξεις, χωρίς να αναρωτηθούμε αν μπορούμε να τις υποστηρίξουμε, αν είναι για τις δικές μας δυνατότητες, αν είναι για την δική μας προσωπικότητα. Πολλές φορές, δεν γνωρίζουμε καν τις απαντήσεις για τα παραπάνω, οπότε πολύ εύκολα μπαίνουμε σε καταστάσεις με άγνοια για το τι μπορεί ή το τι πραγματικά θέλει ο εαυτός μας.
Ας σκεφτούμε μερικά παραδείγματα από την καθημερινότητά μας.
- Έχεις αποφασίσει να κάνεις κάποιες δουλειές μέσα στην εβδομάδα σου, αλλά παρόλο που τις οργανώνεις πώς θα τις κάνεις, αγχώνεσαι. Αφού μπαίνεις στην διαδικασία να τις οργανώσεις, το άγχος γιατί να εμφανιστεί;
- Έχεις αποφασίσει να χάσεις κιλά και κάνεις δίαιτα. Παρατηρείς όμως ότι στην πορεία έχεις νεύρα και ξεσπάς. Αφού η νέα σου εικόνα θα σε ευχαριστήσει περισσότερο από την τωρινή, γιατί νευριάζεις; Τι σε πιέζει;
- Έχεις κάποιο πρόβλημα στην δουλειά σου και σκέφτεσαι πιθανές λύσεις για να αποφύγεις. Αφού αυτές είναι οι λύσεις που διάλεξες, γιατί εξακολουθείς να είσαι και αγχωμένος και θυμωμένος ή ακόμα και φοβισμένος; Μήπως τις λύσεις που διαλέγεις δεν μπορείς να τις υποστηρίξεις;
- Έχεις προβληματιστεί με κάποιο προσωπικό σου θέμα και προβάρεις έναν διάλογο μέσα στο μυαλό σου ή έχεις αποφασίσει ότι δεν σου κάνει πλέον κάποιος άνθρωπος στη ζωή σου. Αφού έχεις ξεκαθαρίσει τι θέλεις και τι δεν θέλεις, γιατί συνεχίζεις να αισθάνεσαι πληγωμένος σαν να σε αδικεί κάποιος ή κάτι; Μήπως αυτά που λες ότι θέλεις, δεν είναι αυτά που θέλεις στην πραγματικότητα;
''Θέλω να τον χωρίσω για τον τάδε λόγο'' λες, αλλά νιώθεις ότι θα ανοίξει η γη να σε καταπιεί αν τελικά το κάνεις αυτό. Εκεί ακριβώς, σε αυτό το αντίθετο συναίσθημα από τη σκέψη, είναι η στιγμή που μας γνωστοποιείται ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτά που λέμε στον εαυτό μας. Κάτι δεν πάει καλά με αυτά που τον πιέζουμε να κάνει. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, χρειάζεται να κάνουμε, παύση.
Σχετικά λοιπόν με την παραπάνω λίστα, τι πιθανόν μπορεί να συμβαίνει και εμφανίζονται αντίθετα συναισθήματα από αυτά που σκεπτόμαστε; Και πότε πρέπει να γίνει η παύση;
- Μήπως όλα όσα έχεις αποφασίσει να κάνεις, δεν τα κάνεις για να εξυπηρετήσουν την καθημερινότητά σου, αλλά γιατί δεν νιώθεις αρκετός και όσο πιο πολλά κάνεις, τόσο επαρκής νιώθεις; Μήπως υποφέρεις από πεποιθήσεις που σου κλέβουν το δικαίωμα να τα κάνεις όλα πιο αργά και χαλαρά κι ενώ εσύ αυτό θέλεις, η πεποίθησή σου, σου λέει ότι είσαι τεμπέλης αν το κάνεις;
- Μήπως συγκρίνεσαι με άλλα σώματα, έχοντας άγνοια ποιος είναι ο δικός σου σωματότυπος, ποια η δική του τάση και το πιέζεις να γίνεις κάποιος που δεν είσαι; Μήπως έτσι έχεις πιστέψει ότι θα είσαι πιο αποδεκτός ή θελκτικός άνθρωπος; Μήπως έχεις μεγαλώσει με την πεποίθηση ότι το φαγητό είναι χαρά και η δίαιτα σου κλέβει αυτή την χαρά;
- Μήπως αυτός ο συνάδελφος που σου δημιουργεί πρόβλημα σου θυμίζει κάποιον από την οικογένειά σου που δεν μπορούσες να αντιμετωπίσεις και ενώ αναζητάς λύσεις, δεν πιστεύεις πραγματικά μέσα σου ότι θα σου δώσει σημασία ή θα σε ακούσει; Μήπως η ίδια η δουλειά σε αγχώνει, επειδή δεν είχες σωστό κριτήριο όταν την διάλεξες αν μπορείς να την κάνεις ή όχι, οπότε και οι λύσεις που ψάχνεις ουσιαστικά σε κρατάνε σε λάθος δουλειά;
- Μήπως νιώθεις ότι δεν σου κάνει πια ένας άνθρωπος στην ζωή σου, αλλά δεν μπορείς να τον αποχωριστείς, επειδή έχεις πιο ψηλά στα κριτήριά σου την ασφάλεια που ίσως σου παρέχει ή νιώθεις ότι η μοναξιά είναι χειρότερη από την κακή παρέα; Μήπως πιέζεσαι να αποχωριστείς κάτι εδώ και τώρα, ενώ δεν έχεις βρει πώς να καλύπτεις τις ανάγκες σου με άλλο τρόπο;
Σε όλες τις περιπτώσεις, υπάρχει η λανθάνουσα κατάσταση του συστήματος ''λέω ότι θέλω κάτι, αλλά στην πραγματικότητα θέλω κάτι άλλο''. Ακόμα κι αν νιώθουμε ότι πράγματι το θέλουμε αυτό που λέμε, για να ζοριζόμαστε, τότε το θέλουμε με λάθος τρόπο. Με έναν τρόπο που δεν μας ταιριάζει.
Και πότε χρειάζεται να γίνει παύση; Ακριβώς εκείνη την στιγμή που νιώθουμε ότι όλα όσα επεξεργαζόμαστε μέσα μας, μας υπερβαίνουν. Διότι για να μας υπερβαίνουν, δεν είναι για εμάς. Αυτό, είναι το πρώτο βήμα. Να αναγνωρίσουμε ότι κάτι από όλα όσα φιλοξενούμε μέσα μας, δεν είναι δικό μας.
Θα αναρωτηθεί κάποιος, τι θα ήταν λοιπόν σωστό να κάνει. Να μείνει σε μια λάθος κατάσταση, όπως στο παραπάνω παράδειγμα της λάθος δουλειάς, επειδή δεν μπορεί να το αφουγκραστεί μέσα του; Όχι βέβαια. Αλλά είναι πιο οδυνηρό να προσπαθούμε ακαριαία να λύσουμε ένα πρόβλημα, χωρίς να έχουμε τις δυνάμεις να αντιμετωπίσουμε και την διαδικασία που θα ακολουθήσει και θα χρειαστεί να περάσουμε μέχρι να λυθεί εντελώς το πρόβλημά μας, όπως στην περίπτωση της δίαιτας ή ενός χωρισμού. Αν δεν νιώθεις έτοιμος να ξεκινήσεις, τότε σίγουρα θα τα βρεις σκούρα στην πορεία, θα απογοητευτείς, θα πληγωθείς, θα τα παρατήσεις και μετά ή θα απελπιστείς ή θα ξαναγυρίσεις εκεί που ένιωθες κακοποίηση μεν, αλλά γνώριμα δε. Κι αυτό είναι πολύ χειρότερο, διότι ο κύκλος αυτός μπορεί να επαναλαμβάνεται επ' άπειρον.
Πώς με ωφελεί η παύση;
Η παύση είναι ένα ισχυρότατο εργαλείο, που μας επιτρέπει να αναγνωρίσουμε σε πρώτη φάση ότι κάτι δεν πάει καλά σε αυτά που σκεπτόμαστε και σε δεύτερη, να αξιολογήσουμε που κάναμε το λάθος. Έτσι, το ξαναπιάνουμε από την αρχή και προσπαθούμε να βρούμε εκείνη την χροιά της λύσης που θα μας δώσει ανακούφιση και όχι περισσότερο βάρος. Διότι οι λύσεις για αυτό το λόγο υπάρχουν. Για να παίρνουν βάρη κι όχι να προσθέτουν.
Αν αποφάσισες να πας στο γυμναστήριο κι ο στόχος σου είναι να διαμορφώσεις το σώμα σου διαφορετικά από πριν, αμέσως θα μπεις στην διαδικασία να κάνεις όλα όσα χρειάζονται για να κάνεις αυτό σου τον στόχο πραγματικότητα. Αν όλα τα βήματα τα κάνεις χωρίς να σε ζορίζει τίποτα, τότε τα πας περίφημα. Αν όμως νιώσεις σε κάποιο στάδιο της όλης διαδικασίας ότι ζορίζεσαι, τότε κάτι κάνεις λάθος. Κάνε παύση και αξιολόγησε πού έκανες αυτό το λάθος. Μήπως ξεκίνησες απότομα αυτή την αλλαγή, ενώ είσαι αγύμναστος χρόνια; Μήπως ξεκίνησες σωστά, αλλά στην πορεία πίεσες πιο πολύ τον εαυτό σου γιατί βαρέθηκες και ήθελες να δεις αποτελέσματα πιο γρήγορα; Το σώμα σου όμως είναι μια μηχανή, που δουλεύει ανάλογα κατά πώς της φέρεσαι. Κι αν της φερόσουν με καθιστική ζωή για 20 χρόνια, δεν θα σου αποδώσει όπως θέλεις και όποτε το θέλεις, επειδή αποφάσισες ότι εδώ και τώρα θες να φαίνεσαι σαν όλους αυτούς που συγκρίνεσαι.
Κάθε φορά, σε οτιδήποτε κάνουμε, σκεπτόμαστε ή αισθανόμαστε, χρειάζεται να δίνουμε λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά ή και παραπάνω - όσο χρειάζεται ο καθένας - για να συνειδητοποιήσουμε τι πάμε να κάνουμε. Αν πραγματικά θέλουμε να το κάνουμε ή αν πραγματικά συμφωνούμε με τον τρόπο που διαλέξαμε. Ο εαυτός μας, θα μας προειδοποιήσει, αρκεί κι εμείς να ακούμε. Να ακούμε ότι τώρα, κάτι δεν πάει καλά με αυτά που ταΐζω το μυαλό μου και χρειάζεται να σταματήσω. Χρειάζεται να κάνω παύση, για να συνειδητοποιήσω τι έκανα και τι χρειάζεται να αλλάξω.
Οπότε, ναι, να χωρίσεις αν νιώθεις ότι δεν είσαι με τον σωστό άνθρωπο, να φύγεις από την δουλειά που δεν σου αρέσει, να ζεις τη ζωή σου με τον τρόπο που θες πραγματικά, αρκεί να ακούς τα προειδοποιητικά μηνύματα και να κάνεις παύση. Παύση, για να δώσεις χρόνο στον εαυτό σου, πρώτα για να παραδεχτεί ότι κάνει κάτι που δεν θέλει πραγματικά και δεύτερον για να βρει χωρίς βιασύνη, άγχος και πίεση, την κατάλληλη λύση. Λύση που θα σε απελευθερώσει, όχι που θα σε χαντακώσει πιο πολύ από πριν. Λύση που θα γίνει στον σωστό χρόνο όσον αφορά και τις δυνατότητές σου και όχι λύση που θα σε βιάσει και θα σε ρίξει σε νέα δεδομένα που δεν θα είσαι καν έτοιμος να αντιμετωπίσεις.
Κάποιες έρευνες δείχνουν, πως ο καλύτερος τρόπος για να κάνουμε στα σίγουρα κάτι που έχουμε αποφασίσει και να μην πέσουμε στην παγίδα να το αποφύγουμε, είναι να το κάνουμε μέσα σε πέντε δευτερόλεπτα. Για παράδειγμα, έχω αποφασίσει να ξυπνάω κάθε πρωί στις εφτά. Αν χτυπήσει το ξυπνητήρι στις εφτά και σηκωθώ μέσα σε πέντε δευτερόλεπτα, τότε τα υπόλοιπα γίνονται αυτόματα και δεν πρόκειται να ξαναπέσω στο κρεβάτι για να ξαπλώσω, όπως θα γίνει στην περίπτωση αν δεν σηκωθώ μέσα σε αυτά τα πέντε δευτερόλεπτα. Ακριβώς επειδή όλη η υπόλοιπη διαδικασία που περιλαμβάνει το ξύπνημα (του εγκεφάλου, κλπ) γίνεται αυτόματα και δεν σταματάει για κανέναν λόγο.
Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να κάνουμε παύση χρονικά, ανάμεσα σε όσα μας ζορίζουν, διότι μέσα σε πέντε δευτερόλεπτα, μπορεί η ζωή μας να πάρει δύσκολη πορεία και θλιβερή τροπή. Αν κάποιος θυμώσει με κάποιον και δεν κάνει παύση, αλλά αντιδράσει μέσα σε πέντε δευτερόλεπτα, μπορεί να καταστρέψει μια σχέση ζωής. Αν κάποιος απογοητευτεί με κάτι και αντιδράσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί να καταλήξει να χάσει πολλά. Πολλές φορές, εμείς οι άνθρωποι ξεφτιλιζόμαστε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, δεν παίρνει παραπάνω.
Στις περιπτώσεις λοιπόν που δεν συμπεριλαμβάνονται απλά πράγματα όπως το πρωινό ξύπνημα, αλλά αποφάσεις σημαντικές για την εξέλιξη της ζωής μας, η παύση είναι αναγκαία. Εξάλλου, οι άνθρωποι που κάνουν τα ίδια λάθη στην ζωή τους, είναι η απόδειξη ότι δεν έχουν καταλάβει κάτι στην όλη διαδικασία που ακολουθούν από την αρχή μέχρι το τέλος. Όλοι όσοι συνεχίζουν να κάνουν τα ίδια λάθη, είναι η απόδειξη ότι δεν έκαναν παύση, δεν έδωσαν δηλαδή την ευκαιρία στον εαυτό τους, να σταθούν σε εκείνο το τυφλό σημείο που τους κάνει να επαναλαμβάνουν το ίδιο λάθος. Δεν έδωσαν την ευκαιρία να καταλάβουν την πραγματική αιτία, που τους κάνει να έχουν πάντα την ίδια εσφαλμένη κατάληξη.
Η παύση, ως ένα δυνατό εργαλείο, σώζει καταστάσεις. Κάνω παύση, δεν σημαίνει ότι ξαναγυρίζω στο μηδέν, αλλά σταματάω μια παρωδία που έχω φτιάξει μέσα μου, μόνος μου, με δική μου επιλογή. Κι αν κάποιος νιώσει ότι χάνει κάτι με το ξαναπροσπαθήσει από την αρχή, τότε το μόνο που θα παραθέσω, είναι πώς αυτή είναι κι η μοναδική περίπτωση που το μηδέν, παίρνει αξία και μάλιστα υπέρμετρη. Έχει αξία, επειδή από αυτό το μηδέν, θα ξεκινήσει μια σίγουρη πορεία προς την χαρά, την ασφάλεια και την πρόοδο. Σε κάθε άλλη περίπτωση, αναρωτήσου, πόσο σίγουρος είσαι, ότι θα καταλήξεις σε κάτι καλό;
Ε.Μ.
Γράψε μου στα σχόλια, ποιο άλλο θέμα θα ήθελες να διαβάσεις σε επόμενο άρθρο.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου