ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΚΑΤΑ ΦΑΝΤΑΣΙΑΝ

 ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΖΟΥΝ ΚΑΤΑ ΦΑΝΤΑΣΙΑΝ 

Κακά τα ψέματα. Όλοι, λίγο ή πολύ, ζούμε με φαντασιώσεις. Και δεν εννοώ την παθολογική φαντασίωση που χρήζει κλινικής παρακολούθησης, αλλά αυτή, κατά την οποία οι άνθρωποι βαφτίζουν την αλήθεια σύμφωνα με τις εντυπώσεις τους, τις ανάγκες και τις φοβίες τους. Με λίγες λέξεις, κατά το συμφέρον τους. Πιστεύετε ότι δεν υπάρχει συμφέρον στο σχηματισμό μιας εντύπωσης; Για να δούμε!

Ποιες είναι οι εν λόγω φαντασιώσεις

Αρχικά, να ξεκαθαρίσω και πάλι, ότι δεν αναφέρομαι στην παθολογική μυθοπλασία, π.χ. ο τάδε είναι μανιακός, γιατί κάπως έτσι μου διαμορφώθηκε στο μυαλό μου και για κάποιο λόγο το έχω πιστέψει (και χρειάζομαι τουλάχιστον φαρμακευτική αγωγή), αλλά για τις εντυπώσεις που σχηματίζουμε καθημερινά στην ζωή μας. 

Μέσα σε ένα περιβάλλον, υπάρχουν εκατομμύρια πληροφορίες, τις οποίες τις μεταφράζουμε μέσα στο μυαλό μας ως κάτι συγκεκριμένο, σύμφωνα με όσα έχουμε μάθει στην παρούσα φάση της ζωή μας. Για παράδειγμα, ο τάδε, εκφράζει συνήθως τις φοβίες του, άρα συμπερασματικά είναι φοβικός. Ή, ο τάδε μιλάει συνήθως απότομα, άρα συμπερασματικά είναι κακότροπος. Αυτά τα παραδείγματα είναι πολύ απλά και εν μέρει, μπορεί συμπερασματικά να είναι και αληθινά.

Όμως, υπό το πρίσμα των παραμέτρων, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά στην ζωή. Υπάρχουν πολλές παράμετροι, τις οποίες ένας άνθρωπος είναι αδύνατον να τις αντιληφθεί όλες. Αν κάποιος το έκανε, αυτομάτως θα ήταν υπεράνθρωπος και όχι απλός άνθρωπος. Άρα όλες οι ''αληθινές'' εντυπώσεις μας είναι εν μέρει αληθινές και εν μέρει ψευδείς.

Επομένως, όλες οι πληροφορίες που παίρνουμε είναι πάντοτε εκ των πραγμάτων λειψές. Και πάνω σε αυτή την ελλιπή βάση, πλέκεται μια σειρά εντυπώσεων τις οποίες τις βαφτίζουμε ''αλήθεια'' και μάλιστα αμετάκλητη. Οπότε οι εντυπώσεις, πάνε κάπως έτσι:

• Ο τάδε είναι τέτοιος (βάλε χαρακτηρισμό) και έχω αποδείξεις. Είπε αυτό και έκανε το άλλο και ξέρω ήδη αυτά που είπε και έκανε σε ποια κατηγορία υπάγονται, άρα έχω δίκιο. Οπότε, θα φερθώ ανάλογα με αυτή την αλήθεια, που κατοχύρωσα με την δική μου αντίληψη. 
• Ο τάδε στόχος είναι εύκολος ή δύσκολος, διότι στηρίζω την άποψή μου στις μέχρι τώρα εμπειρίες μου. Οπότε το ζύγι μου είναι ορθό και θα κινηθώ ανάλογα με αυτή την αλήθεια που ήδη κατέχω.
• Πήγα ένα ταξίδι και πέρασα χάλια, ενώ περίμενα πως θα ήταν υπέροχα. Δεν φταίω εγώ και έχω αποδείξεις και γι' αυτό. Έφταιγαν οι άνθρωποι του νέου περιβάλλοντος που δεν φέρθηκαν ιδιαίτερα ευχάριστα, σύμφωνα πάντα με τις εντυπώσεις που έχω σχετικά με την κατάσταση ευχάριστος. Τελικά μόνο εγώ είμαι τόσο πολιτισμένος, ευγενικός κ.λ.π.
• Είμαι ανίκανος να καταφέρω οτιδήποτε και υπάρχει απόδειξη γι' αυτό. Όσο και να προσπαθώ, δεν φτάνω στο αποτέλεσμα που θέλω. Μου το έχουν επιβεβαιώσει επίσης πολλές φορές οι τριγύρω μου, που πάντα καταλήγουν να έχουν δίκιο. Τους το επιβεβαιώνω με τα ανύπαρκτα αποτελέσματά μου.
• Είμαι τεμπέλης και υπάρχει απόδειξη γι' αυτό. Δεν μου αρέσει να προσπαθώ για τίποτα, μόνο για αυτά που με κάνουν να μην σκέφτομαι. Μου το έλεγε επίσης (π.χ.) η μητέρα μου και επιβεβαιώνεται κάθε φορά. 
• Είμαι καλός ή κακός γονέας και η απόδειξη φαίνεται μέσα από όλα όσα μιμήθηκαν τα παιδιά μου από εμένα. Όσα πιο πολλά κάνουν από αυτά που τους μαθαίνω ή όσα λιγότερα, είναι η απόδειξη της γονεϊκής μου αξίας. 
• Φταίνε τα παιδιά μου που δεν συμμορφώνονται, διότι γεννήθηκαν με το δικό τους χαρακτήρα και αυτή είναι κι η απόδειξή μου ότι δεν φταίω εγώ ως γονέας. Δεν μπορώ να χειριστώ την φύση και να διαλέξω με τι χαρακτήρα θα γεννηθεί το παιδί μου, οπότε όλη η ευθύνη είναι δική του. Εγώ εξάλλου προσπάθησα, οπότε η ευθύνη δεν είναι δική μου.
• Πήγα σε ένα εργασιακό περιβάλλον κι ο εργοδότης μου είχε διαμορφώσει τον χώρο εργασίας με το χρώμα και την διακόσμηση που μου αρέσει περισσότερο, άρα αυτή η εργασία είναι σίγουρα για εμένα. Έχω απόδειξη γι' αυτό. Πόσες πιθανότητες υπάρχουν για να βρεθεί κάποιος στο περιβάλλον που του ταιριάζει; Η μοίρα με οδήγησε εκεί και με επιβράβευσε κιόλας, δίνοντάς μου αυτό που μου αρέσει.
• Θέλω να έχω αφθονία σε κάτι (βάλε υλικό αγαθό) και κάθε φορά που μου έρχεται στα χέρια μου κάτι αντίστοιχο χωρίς να πληρώσω αντίτιμο γι' αυτό, είναι μια απόδειξη πως η ζωή μου το έδωσε δωράκι για εμένα μόνο, διότι προφανώς το αξίζω κιόλας.

Αν κάποιος απαριθμούσε τις περιπτώσεις που συμβαίνουν στην καθημερινότητά μας και τις εντυπώσεις που σχηματίζουμε, δεν θα έφτανε όλο το χαρτί του κόσμου. Οπότε, ας αρκεστούμε μόνο σε αυτά τα παραδείγματα για να μπούμε στο νόημα. Αλήθεια, πώς ηχούν τα παραπάνω σενάρια καθώς τα διαβάζεις; Σου φαίνονται λογικά, παράλογα ή συμφωνείς στην απόψη ''ναι μεν, αλλά...'';

Ξετυλίγοντας το περιτύλιγμα των εντυπώσεων, αποκαλύπτεται η εκάστοτε φαντασίωση

Με βάση την παραπάνω λίστα παραδειγμάτων, ας πιάσουμε κάθε κατηγορία ξεχωριστά, για να ανακαλύψουμε πού κρύβεται η φαντασίωση και πού η αλήθεια.

α)Όταν φταίνε οι άλλοι

Πρώτοι και καλύτεροι, έρχονται όλοι όσοι περνάνε μέσα στο μυαλό μας από δικαστήριο. Η ετυμηγορία βγαίνει πάντα με εμάς να παίρνουμε τον ρόλο του δικαστή, του μάρτυρα, του εισαγγελέα. Καταλαβαίνω ότι αυτό είναι ένα δύσκολο κομμάτι για κάποιον να το διερευνήσει πιο βαθιά, αν δηλαδή πραγματικά κάποιος φταίει ή όχι και πόσο. 'Ομως, είναι η νούμερο ένα αιτία, που οι άνθρωποι δεν βρίσκουν ησυχία στην ζωή τους. 

Συμφωνώ ότι η συμπεριφορά κάποιου μπορεί να είναι δύσκολη, άσχημη, απαράδεκτη. Συμφωνώ, επίσης, πως κανένας δεν πρέπει να γίνεται αποδέκτης μιας τέτοιας συμπεριφοράς. Όμως! Δεν ξέρει πραγματικά κανείς γιατί ένας άνθρωπος φέρεται όπως φέρεται. Επίσης τι κουβαλάει μέσα του, τι τραύματα έχει, πόσες λάθος εντυπώσεις έχει και αν ποτέ κατάφερε να πλησιάσει μια οποιαδήποτε αλήθεια για τον ίδιο ή για τους άλλους. Δεν γνωρίζει κανείς τους λόγους για τους οποίους ένας άνθρωπος καταντάει να γίνεται δύσκολος και επιλέγει να ταλαιπωρεί τους διπλανούς του, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό. (Πριν σκεφτείς ''και τι με νοιάζει εμένα για τον άλλον'', να θυμήσω ότι κάθε φορά που εσύ π.χ. λες ψέματα, γιατί δίνεις συγχωροχάρτι στον εαυτό σου -σαν να είσαι ηθικός παρόλα αυτά- ενώ ο άλλος δεν το αξίζει; )

Θα μπορέσουμε επομένως ποτέ να μάθουμε τι συμβαίνει πραγματικά στον απέναντί μας; Όχι! Άρα τα συμπεράσματά μας είναι ελλιπή. Μπορούμε όμως να κάνουμε δύο πράγματα. Πρώτον να μην συμμετέχουμε σε συμπεριφορές που δεν μας ταιριάζουν και δεύτερον, να μην μπαίνουμε σε έναν ρόλο που ουσιαστικά δεν υπάρχει για τον άνθρωπο. Τον ρόλο του Θεού. Δεν ξέρουμε, ούτε θα καταλάβουμε ποτέ απόλυτα τι συμβαίνει με έναν άλλον συνάνθρωπό μας. (Καλά καλά δεν ξέρουμε ούτε για τον εαυτό μας αν τα έχουμε καταλάβει όλα σωστά, πόσο μάλλον για τους άλλους.)

Οπότε, πρακτικά, το να μην συμμετέχω σε συμπεριφορές που δεν μου αρέσουν και το ότι δεν είμαι Θεός για να ξέρω τα πάντα, σημαίνει ότι επιβάλλεται να προστατεύομαι. Σημαίνει επίσης, ότι χρειάζεται να αποφασίσω πώς θα αντιδράσω. Πάντα όμως με γνώμονα το καλό μου. Αυτό που με αφορά λοιπόν, είναι στην συγκεκριμένη συμπεριφορά που με ενοχλεί, να θέσω όρια.

Οι αντιδράσεις δε, ποικίλλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μπορείς να καταδικάσεις τον άλλο, να τον δικαιολογήσεις ή να αδιαφορήσεις. Και για να μην συγχέονται οι έννοιες, να τονίσω το εξής. Το τι θα γράψεις σε τίτλους μέσα στο μυαλό σου για τον άλλον, δεν έχει σχέση με τα συναισθήματά σου. Μπορεί να αδιαφορήσεις για εκείνον και μέσα σου να τον μισείς. Μπορεί να αδιαφορήσεις και μέσα σου να μην έχει κανένα συναίσθημα. Το ίδιο είναι; Όχι βέβαια. Άρα η πρώτη μορφή προστασίας, είναι τι επιτρέπεις (ή αποτρέπεις) στον εαυτό σου να αισθανθεί και μετά η εξωτερική σου συμπεριφορά. Θυμήσου ότι τα αρνητικά συναισθήματα είναι γάντζος που δεν μας επιτρέπουν να ξεφύγουμε από μία κατάσταση. Τα όρια δεν τα βάζουμε μόνο με το να μην κάνουμε τον άλλον παρέα. Τα όρια μπαίνουν πραγματικά, όταν αποφασίσουμε τι θα νιώσουμε μέσα μας για μία άσχημη κατάσταση.

Κι έπειτα σκέψου και το άλλο. Αν δεν σου αρέσει η συμπεριφορά κάποιου και κυρίως, δεν σε αφορά το λάθος που κάνει, γιατί συμμετέχεις με κάποιον τρόπο; Πώς προσπαθείς να συμμορφώσεις κάποιον που μιλάει άλλη γλώσσα από εσένα; Διότι όλοι οι τσακωμοί, αυτό έχουν σαν στόχο. Την συμμόρφωση του άλλου. Αφού εσύ δεν είσαι σαν εκείνον, τι ακριβώς φαντασιώνεσαι; Αφού εσύ δεν είσαι για παράδειγμα κακότροπος, γιατί φαντασιώνεσαι πως μπορείς να καταλάβεις πώς σκέφτεται αυτός που φέρεται κακότροπα και να τον συνετίσεις κιόλας; Επίσης, γιατί επιμένεις να συνεχίζεις να αντιδράς και να πιέζεις την κατάσταση περισσότερο από πριν, αφού είδες ότι οι προσπάθειές σου μέχρι στιγμής είναι άκαρπες; Τι θα αλλάξει με μία ακόμα προσπάθεια; Τίποτα. 

Ο άλλος αλλάζει μόνο όταν το αποφασίζει ο ίδιος. Εσύ λοιπόν, τι φαντασιώνεσαι ακριβώς; Ότι είσαι τόσο σημαντικός ή πιο δυνατός ή πιο πιεστικός από εκείνον και στο τέλος θα κερδίσεις; Υπήρχε ποτέ περίπτωση ένας δύσκολος άνθρωπος να σκεφτεί ''πω πω, πόσο πιο σημαντική είναι η γνώμη αυτού που ενοχλείται από την δική μου, θα την ακούσω''. Αν κάποιος φέρεται λάθος, εσύ κανονικά θα έπρεπε να αποφασίσεις αν θα τον έχεις ενεργό μέσα στην ζωή σου και να προστατεύσεις τον δικό σου εσωτερικό κόσμο. Δεν σε αφορά καν για ποιο λόγο παραστρατεί ο άλλος. Αυτό είναι δική του ευθύνη. Άρα για να μην το κάνεις αυτό, η δική σου αλήθεια πού κρύβεται; Στο ότι πειράχτηκες από την συμπεριφορά του ή ότι δεν είχες τον τελευταίο λόγο; Όταν μας ενοχλεί κάτι, φεύγουμε από αυτό, δεν στρογγυλοκαθόμαστε και προσπαθούμε να πάρουμε την ρεβάνς. Σκέψου το.

β)Όταν υπερεκτιμώ τις δυνατότητές μου

Το παράδειγμα αυτής της κατηγορίας ήταν με τους στόχους (όταν φαντάζουν πολύ εύκολοι). Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί κάποιος να αποφασίσει να θέσει έναν στόχο υψηλότερο από πριν, αλλά να πιστέψει πολύ νωρίς πως μπορεί να τον κατακτήσει. Δεν αναφέρομαι στην θετική προσέγγιση μιας στρατηγικής - η οποία είναι απαραίτητη - αλλά στην εντύπωση της σίγουρης επιτυχίας, ειδικά όταν υπάρχει παντελής έλλειψη στρατηγικής. Με λίγα λόγια, πανηγυρίζει για την νίκη, χωρίς καν να έχει τα προσόντα για να μπει σε μια συγκεκριμένη μάχη. 

Και τι ήταν αυτό που τόσο αυθαίρετα τον έκανε να φαντάζεται θριάμβους και έπαθλα; Συνήθως είναι παρελθοντικές επιτυχίες που το άτομο είχε σε κάποιες περιπτώσεις. Βέβαια, υπάρχει και η μερίδα των ανθρώπων που απλώς νιώθουν ότι είναι ικανότατοι για το οτιδήποτε. Μην αναρωτιέστε που βρήκαν αυτή την αυτοπεποίθηση. Αυτό είναι μια προσωπική τους εντύπωση, που την έχουν κατοχυρώσει με μάρτυρα τον εαυτό τους. Πιο απλά, νιώθουν πάντα ότι είναι περισσότερο ικανοί από το μέσο άνθρωπο. Αλλά αυτό, είναι μια ξεχωριστή κατηγορία φαντασίωσης...

Πίσω στους στόχους λοιπόν και στην φαντασίωση της σίγουρης επιτυχίας. Τι μπορεί να μην έχουν οι καινούργιοι στόχοι σε σύγκριση με τους παλιούς; Μπορεί να μην έχουν καμία αντιστοίχιση. Επειδή κάποιος, κάποτε, έκανε κάτι, δεν σημαίνει ότι μπορεί να κάνει τα πάντα, επειδή απλώς το θέλει. Πρέπει και να προσπαθήσει. Πραγματικά, όχι κατά φαντασίαν.

Πρακτικά, χρειάζονται προσόντα και κάποιες προϋποθέσεις για την επίτευξη του κάθε στόχου. Πρώτα μαζεύουμε δυνάμεις ή γνώσεις ή κάποιο πιστοποιητικό ή ό,τι άλλο χρειάζεται για τον συγκεκριμένο στόχο. Μετά, προχωράμε με βήματα μελετημένα, τα οποία θα μας φτάσουν εκεί που θέλουμε. 

Μα όταν κάποιος επιλέγει να μην πάει από αυτή την οδό, αλλά αντ' αυτού επιλέγει να βάλει όλη του την ενέργεια στην πίστη του στον εαυτό του, χωρίς να κάνει κάποια σοβαρή προσπάθεια, τι καταφέρνει συνήθως; Ποιον θυμάστε να πήγε από τον παράδρομο και να έφτασε στην ίδια κορυφή που έφτασαν όλοι όσοι μόχθησαν για να πάνε εκεί;  Μπορεί να έφτασε μακριά, αλλά δεν ήταν η ίδια κορυφή. Ξέρετε, εκτός από τις επιτυχίες, έχουν και οι αποτυχίες κορυφές. 

Και τελικά, μπροστά στην παταγώδη αποτυχία του, τι φαντάστηκε ότι του έφταιγε; Σίγουρα όχι ο εαυτός του, διότι το έχει ξεκαθαρίσει ήδη πως είναι αρκετά έξυπνος. Άρα ποιος ή τι του έφταιγε που δεν τα κατάφερε; Ίσως του έφταιγε το σύστημα ή οι συγκυρίες ή η άτιμη η κοινωνία, αλλά ποτέ εκείνος. Σίγουρα μέσα στην φαντασίωσή του, δεν κατάλαβε πως δεν ήθελε να κουραστεί για να φτάσει στην κορυφή. Σίγουρα μέσα στην φαντασίωσή του, πίστεψε ότι η ζωή ανταμείβει τους απόντες το ίδιο με αυτούς που προσπαθούν ειλικρινά και ολοκληρωτικά. Διότι όταν δεν θες να προσπαθήσεις, αλλά θέλεις τους καρπούς της προσπάθειας, είσαι απών από την ζωή. Σίγουρα η φαντασίωσή του, τον έχει πείσει να πλάσει μια παραλλαγή της πραγματικότητας. Μια παραλλαγή που τον συμφέρει. Σκέψου το.

γ)Όταν ταξιδεύω και δεν περνάω καλά

Τι καλύτερο από ένα ταξίδι! Ένας νέος προορισμός, είναι πάντα θέλγητρο. Ευκαιρίες για νέες εικόνες, επαφή με νέους ανθρώπους και μάλιστα με την απουσία του άγχους που σου δίνουν οι ανάλαφροι ρυθμοί των διακοπών και ένα σωρό νέες εμπειρίες, προσκαλούν όλους τους ταξιδιώτες σαν σειρήνες. Και ποιος δεν περνάει καλά σε ένα ταξίδι. Ή μήπως όχι;

Και νά λοιπόν, που βρίσκεσαι εκεί που ονειρεύονται τόσοι και τόσοι να βρεθούν, αλλά που εσύ, δεν περνάς και τόσο καλά. Αλλιώς τα φανταζόσουν κι αλλιώς τα βρήκες. Αρχίζεις μάλιστα να αναρωτιέσαι, αν τα χρήματα που διέθεσες για αυτό το ταξίδι άξιζαν τον κόπο.

Αλήθεια, τι εικόνα έχεις μέσα στο μυαλό σου για το διαφορετικό και την αλλαγή; Αυτή η εικόνα να ξέρεις, λειτουργεί ως πρότυπο, με την οποίο συγκρίνεις κάθε νέα κατάσταση. Επομένως, όταν βρίσκεσαι σε νέα μέρη, το μυαλό σου καταγράφει τις εικόνες αυτούσιες ή περνάνε από φίλτρο; Αφουγκράζεσαι την αυθεντικότητα της νέας εμπειρίας ή κουβαλάς μαζί σου μόνο ένα ζευγάρι γυαλιά; Μιλάω για αυτό το ζευγάρι γυαλιά που έχουν τα μάτια σου, με τα οποία βλέπεις τα πάντα, με τον ίδιο γνώριμο τρόπο.

Αυτού του είδους οι άνθρωποι, είναι υπαρκτοί παρεμπιπτόντως. Και τελικά, είναι τυχαίο που στην πραγματικότητα δεν ευχαριστιούνται με τίποτα; Ή τουλάχιστον, όχι τόσο εύκολα; Είναι τυχαίο, που κάνουν πάντα παράπονα για όπου κι αν βρέθηκαν, όποιον κι αν συνάντησαν; Είναι τυχαίο, που δεν τους λείπει ποτέ η (κακή) κριτική;

Τους ενοχλεί ο κόσμος, τους ενοχλεί το φαγητό του εστιατορίου, τους ενοχλεί ο τρόπος που τους εξυπηρέτησαν στην ρεσεψιόν του ξενοδοχείου, τους ενοχλούν τα σεντόνια, τα μέσα μεταφοράς, οι τιμές, τους ενοχλεί που δεν τους χαμογέλασαν, τους ενοχλούν λίγο πολύ τα περισσότερα. 

Ειδικά στην περίπτωση που βρίσκονται σε μια νέα χώρα, με διαφορετική νοοτροπία-κουλτούρα-κοινωνία-ήθη-έθιμα από τα δικά τους, μιλάμε όχι απλώς για νέο περιβάλλον, αλλά για δ-ι-α-φ-ο-ρ-ε-τ-ι-κ-ό. Μήπως φαντάζονται ότι το διαφορετικό το καταλαβαίνουν; Μήπως φαντάζονται ότι καταλαβαίνουν πώς λειτουργεί ο κάθε λαός, πώς νιώθει, ποια είναι τα κριτήριά του, τις κοινωνικές νόρμες μέσα στις οποίες μεγάλωσε, ποιες είναι οι δυσκολίες του, τι τον χαροποιεί και τι του δίνει ελπίδα, σε τι πιστεύει και ποιο είναι το σύστημα αξιών του; Τα καταλαβαίνουν όλα αυτά; Τα αντιλαμβάνονται; Έχουν επίγνωση;

Όχι. Η απάντηση σε όλα, είναι όχι. Επομένως, όταν βρίσκεται κάποιος από αυτούς τους ανθρώπους μέσα σε μια διαφορετική κατάσταση από αυτή που γνωρίζει, τι κάνει; Κατηγορεί το διαφορετικό ή το κοιτάει σαν παρατηρητής; Με ποια από τις δύο συμπεριφορές θα περάσει καλύτερα σε ένα νέο τόπο; Και τελικά, όταν επέλεξε έναν προορισμό διαφορετικό από τον τόπο του, τι φαντάστηκε ακριβώς ότι θα βρει; Μήπως φαντάστηκε, ότι το διαφορετικό περιβάλλον θα μεταβληθεί στις δικές του προτιμήσεις για όσο καιρό μείνει εκεί; 

Φυσικά και δεν είναι απαραίτητο να μας αρέσει κάτι, καλά και ντε. Όμως είναι διαφορετικό να μην μου αρέσει κάτι ή κάποιος και είναι διαφορετικό αυτό που δεν μου αρέσει, επειδή δεν μου αρέσει, να το κατατάξω σε κάτι αρνητικό. Αν σου αρέσει το χρώμα μπλε και όχι το κόκκινο, θα κατηγορούσες το κόκκινο επειδή δεν σου αρέσει; Όχι φυσικά, θα ήταν γελοίο. Άρα, όταν δεν σου αρέσει ένας άλλος λαός ή μια άλλη κουλτούρα, γιατί τα κατηγορείς σαν να φταίνε, επειδή δεν σου ταιριάζουν εσένα προσωπικά; Μήπως τα ταξίδια δεν είναι επιθυμία για να γνωρίσεις νέους ανθρώπους και τόπους; Μήπως τελικά επιθυμείς, όπου βρεθείς κι όπου σταθείς, να απλώνεις την ύπαρξή σου και με το ζόρι και να απαιτείς όλοι οι υπόλοιποι να σε χωρέσουν στον κόσμο τους; Σκέψου το.

δ)Όταν φταίω εγώ

Σε αυτή την κατηγορία, το σενάριο έχει εμένα αποκλειστικά ως τον μοναδικό φταίχτη. Για οτιδήποτε συμβαίνει, για κάποιο λόγο φταίω εγώ. Πάντα, μα πάντα, με κάποιο τρόπο, όλα τα δάχτυλα (μαζί και τα δικά μου) με δείχνουν ως τον κύριο υπαίτιο μιας κατάστασης που δεν πήγε καλά, για την στεναχώρια κάποιου άλλου, για την οποιαδήποτε έλλειψη ή ανεπάρκεια. 

Είναι φυσικό κι επόμενο όταν παίζονται τέτοιοι ρόλοι, ένας δηλαδή να είναι η πηγή του κακού και όλοι οι υπόλοιποι να του ρίχνουν το ανάθεμα, αυτός ο ένας, να αντιμετωπίζει τον εαυτό του ως άχρηστο και ανάξιο. Και πολλά άλλα επίθετα...

Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι φαντασιώσεις δημιουργούνται και από τις δύο πλευρές. Ο ''κακός'' ή ο ΄΄άχρηστος'' της υπόθεσης, το έχει πιστέψει ότι όντως είναι και οι υπόλοιποι έχουν πιστέψει ότι έχουν δίκιο που τον κατηγορούν και του επιρρίπτουν ευθύνες. Το ερώτημα όμως είναι, ποιος ξεκίνησε αυτό το παραμύθι πρώτος;

Ποιος άλλος, από τον πρωταρχικό κατήγορο. Κάποτε λοιπόν, κάποιος, αποφάσισε ότι σε πρώτη φάση φταις και σε δεύτερη φάση ότι πρέπει να κουβαλάς την ταμπέλα με τον τίτλο του φταίχτη δια παντός. Κι εσύ, το δέχτηκες. Όχι, δεν το ήθελες, αλλά ένιωσες αδύναμος να φέρεις αντίλογο. Ένιωσες αδύναμος να υποστηρίξεις τον εαυτό σου. Και έκανες το χατήρι αυτού που σου γαβγίζει για χίλιους δυο λόγους.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ενωθούν στην πορεία μαζί με τον πρώτο κατήγορο και άλλοι υπερασπιστές της ίδιας παραλογίας ή άνθρωποι που δεν έχουν ιδιαίτερη συνείδηση σε τι είδους γκρουπ ανθρώπων συμμετέχουν. Είναι ωραίο εξάλλου να ανήκεις κάπου, αλλά μερικοί πληρώνουν ακριβά το τίμημα. Εσύ με την πλήρη παράδοση του εαυτού σου στην παραλογία των άλλων και οι άλλοι με την πλήρη απουσία συνείδησής τους, που συμμετέχουν σε αδικίες, αλλά επειδή δεν τους αφορά, θεωρούν ότι δεν έχουν καμία ευθύνη.

Και είναι παραλογία αυτό που συμβαίνει, διότι αν όντως ήσουν φταίχτης θα κουβαλούσες μια διαφορετική προσωπικότητα. Θα είχες χαμηλό ηθικό πήχη, θα ήσουν αναίσθητος και δεν θα σήκωνες μύγα στο σπαθί σου, πόσο μάλλον να σε πείσει κάποιος άλλος ότι φταις και πρέπει να πάρεις την ευθύνη για οτιδήποτε συμβαίνει.

Γίνεται λοιπόν ένας άνθρωπος να φταίει μονίμως; Για ό,τι συμβαίνει; Και να μην έχει σταματημό αυτή η κατρακύλα; Μα αν όντως έφταιξες μία φορά, δύο, τρεις, θα το είχες σταματήσει το λάθος ή θα το είχες βελτιώσει τουλάχιστον. Άρα, μήπως οι κατήγοροί σου βρήκαν κι άλλη μία φαντασίωση για να συνεχίσουν να σε πείθουν ότι φταις; Μήπως ότι είσαι τόσο χαζός, τόσο άχρηστος, που η περίπτωσή σου δεν παίρνει γιατρειά;

Και να που τώρα εσύ, έχεις ήδη πιστέψει ότι είσαι μια κινούμενη καταστροφή. Μα με τέτοια δύναμη, θα έπρεπε να σε φοβούνται, πόσο μάλλον να σου κουνάνε το δάχτυλο. 

Όμως εσύ, ανήκεις σε ένα άλλο είδους ανθρώπων. Στο είδος των ευαίσθητων ανθρώπων, που έχουν ενσυναίσθηση στον πόνο και στις ανησυχίες των άλλων· τόσο πολύ, που σου είναι πιο εύκολο να πιστέψεις ότι φταις, μήπως και μπορέσεις να διορθώσεις το λάθος που πληγώνει τον άλλον. Και αυτό, σε ικανοποιεί περισσότερο. Και κάπως έτσι, παραβλέπεις την πραγματική αιτία της κατηγορίας και διαλέγεις να την κουβαλάς ως δική σου.

Όμως οι ευαίσθητοι άνθρωποι δεν λειτουργούν όλοι το ίδιο. Είναι και εκείνοι που κλείνονται όλο και περισσότερο στον εαυτό τους, στην ιδέα και μόνο ότι πληγώνουν τους διπλανούς τους. Γεμίζουν ενοχές και εύχονται να μπορούσαν να εξαφανιστούν από προσώπου γης. 

Μα είναι κι εκείνοι οι ευαίσθητοι άνθρωποι, που με κάθε αποτυχία που τους χρεώνουν, τελικά πιστεύουν ότι δεν μπορούν να τα καταφέρουν όσο και να προσπαθούν και λιώνουν από θλίψη μέρα με τη μέρα. Το να καταλήγουν όμως με ψυχολογία ισοδύναμη του μηδενός, πώς θα τα καταφέρουν να σηκώσουν κεφάλι;

Θέλω να σε ρωτήσω λοιπόν. Γιατί ακούς ό,τι σου λένε οι άλλοι; Γιατί γίνεσαι έρμαιο των εντυπώσεων των άλλων ανθρώπων; Μόνο τα δικά σου μάτια σε βλέπουν πραγματικά. Εκείνοι, βλέπουν μπροστά τους την δική τους ασχήμια. Δεν σε είδαν ποτέ, ούτε ποιος είσαι, ούτε την αξία σου. Δεν μπορούν να το δουν. Έχουν πανί μπροστά από τα μάτια τους, γι΄αυτό και βλέπουν πάντα την ίδια εικόνα. Γι΄αυτό όσο και να προσπαθείς, εκείνοι δεν θα το δουν ποτέ. Μην έχεις φαντασιώσεις ότι κάποια στιγμή θα δουν. Οι τυφλοί δεν βλέπουν.

Αν μεγάλωσες να ακούς ότι φταις ή διάφορους υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς, τελικά ξέρεις τι έγινε; Το πίστεψες. Έτσι απλά, χωρίς να έχεις αποδείξεις. Οι αποδείξεις σου να ξέρεις, δεν κρύβονται στα λόγια των άλλων, αλλά σε όλα αυτά που κάνει ο πραγματικός σου εαυτός. Πίστεψε τα δικά σου μάτια, όχι αυτά που σε έμαθαν οι άλλοι να βλέπεις.

Και ξέρεις ποιο ήταν το μεγαλύτερο ψέμα που σου έμαθαν να παπαγαλίζεις; Ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να κάνουν λάθη. Οι άνθρωποι, ΜΟΝΟ με τα λάθη μαθαίνουν. Κάνε όμως τα δικά σου λάθη, όχι των άλλων. Το να καταργείς τον αυθεντικό σου εαυτό επειδή κάποιος ενοχλήθηκε, είναι εγκληματικό τόσο για εκείνον που το κάνει, όσο και για εσένα που το επιτρέπεις.

Από την αρχαιότητα ήδη, ο Αριστοτέλης ανέλυσε σε διάφορα έργα του πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι την πραγματικότητα. Το ίδιο πράγμα σε 100 μυαλά, θα μεταφραστεί σε 100 διαφορετικές εικόνες, αποχρώσεις και έννοιες. Είναι επομένως χρέος σου να μελετήσεις την δική σου αντίληψη, πριν την καταργήσεις και την αντικαταστήσεις με κάποιου άλλου. Λες οι κατήγοροι σου να ξέρουν περισσότερα από τον Αριστοτέλη; Σκέψου το.

ε)Όταν διχάζομαι με τον ρόλο μου ως γονέας

Η σχέση γονεά-παιδιού είναι από τις πιο ισχυρές, γι' αυτό και βλέπουμε ακραίες συναισθηματικές καταστάσεις να εκτυλλίσονται μεταξύ τους. Από την θυσία, έως την πιο άσχημη και πιο απάνθρωπη κατάσταση.

Σε αυτού του είδους τη σχέση, τα πράγματα περιπλέκονται ιδιαίτερα, μιας κι ένα παιδί, εκτός από την προσωπικότητά του, είναι και καθρέφτης του γονιού του. Ας τα πιάσουμε όμως από την αρχή.

Σε μια πιο γενική προσέγγιση, είναι παραδεκτό από όλες τις κοινωνίες ότι ο ρόλος της μάνας είναι ο σπουδαιότερος. Αντιστοίχως, ο ρόλος του παιδιού σε μια οικογένεια, είναι επίσης υψίστης σημασίας. Πρώτα απ' όλα, επειδή χρειάζεται την απόλυτη προστασία από τους γονείς του για να επιβιώσει και δεύτερον, επειδή ένα παιδί ισοδυναμεί με την αγνή αγάπη. Κανένα μωρό δεν γεννιέται με ελαττώματα στην προσωπικότητά του. 

Επομένως, έχουμε τους ισχυρούς της υπόθεσης που είναι οι γονείς και τους ανίσχυρους που είναι τα παιδιά. Κανένα μωρό δεν μπορεί να επιβιώσει μόνο του, αλλά είναι απόλυτα εξαρτημένο από την φροντίδα που πρέπει να του παρέχει κάποιος άλλος. Ο γονέας, επομένως, παίρνει αυτομάτως αυτή την εξουσία στα χέρια του. Την εξουσία της ζωής του παιδιού του. Το παιδί από την πλευρά του, από τότε που γεννιέται, αγαπάει απόλυτα την μητέρα του και στη συνέχεια, μαθαίνει να αγαπάει και τα υπόλοιπα οικογενειακά μέλη (όσα υπάρχουν). Αυτό είναι κάτι που δεν αλλάζει, είναι κάτι που προϋπάρχει σαν συναισθηματικη λειτουργία.

Το συναισθηματικό σύστημα που χτίζεται λοιπόν μέσα σε μια οικογένεια, είναι σαν μια συγκεκριμένη πατέντα. Τις περισσότερες φορές, ξεκινάει με το συναίσθημα της αγάπης, το οποίο είναι αναπόφευκτο. Για τις περιπτώσεις που ξεκινάει με τον αντίθετο τρόπο, δηλαδή με την έλλειψη αγάπης, είναι περιπτώσεις που ανήκουν σε άλλη κατηγορία. Σε αυτή της παραλογίας - από την πλευρά των γονέων - οπότε μιλάμε για ανθρώπους που ψυχολογικά δεν είναι υγιείς.

Χτίζεται λοιπόν μια σχέση από το μηδέν, από την αρχή της ζωής ενός ανθρώπου - αναφέρομαι στο παιδί - με την απόλυτη αγάπη και εξάρτηση. Πώς γίνεται να καταλήγει μετά από κάποια χρόνια ως ένα δυσλειτουργικό παιδί; Σίγουρα όταν γεννήθηκε δεν σε έβαλε στο μάτι για να σου δυσκολέψει την ζωή, άρα είναι σαφές ότι κάπου στην πορεία έγιναν κάποια λάθη. Ποιος τα ξεκίνησε όμως τα λάθη; Ο γονέας ή το μωρό; Ο γονέας που κατέχει την όποια αντίληψη και έχει την απόλυτη εξουσία για όλες τις αποφάσεις ή το μωρό που γίνεται δοχείο που του διοχετεύουν οι γονείς του όλα όσα αποφασίσουν;

Χρησιμοποιώντας την λογική, είναι εύκολο να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Τα πράγματα όμως αρχίζουν να μπερδεύονται όταν φτιάχνουμε στο μυαλό μας παραμέτρους που δεν υπάρχουν. Η πιο γνωστή είναι ''μα το παιδί μου δεν με ακούει, είναι δύσκολος χαρακτήρας, με παιδεύει, μου δημιουργεί ένα σωρό προβλήματα, άρα αυτό φταίει''. Ναι, μπορεί να συμβαίνει αυτό, αλλά από την ώρα που γεννήθηκε μέχρι να φτάσει να φέρεται έτσι, μέσα σε αυτό το μεσοδιάστημα, τι μεσολάβησε; Πώς το χειρίστηκες το παιδί σου; Τι του έμαθες; Τι φοβίες του πέρασες; Τι αξίες και βασισμένες πού ακριβώς; Και όλα αυτά που πιστεύεις εσύ ως σωστά, τα έλεγξες αν είναι όντως; Και ακόμα χειρότερα, δέχεσαι ότι αυτά που ταιριάζουν σε εσένα μπορεί να μην ταιριάζουν στο παιδί σου ή τα έθεσες όλα σαν νόμο και απαράβατη αλήθεια;

Είναι γεγονός, πως όταν φέρνεις ένα μωρό από το μαιευτήριο πίσω στο σπίτι, φέρνεις έναν άγνωστο άνθρωπο. Έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζεις τίποτα για αυτόν και για τις τάσεις του. Όμως είναι δική σου η ευθύνη να το γνωρίσεις και να το βοηθήσεις να γνωρίσει κι εκείνο τον εαυτό του, να του μάθεις πώς να τον χειρίζεται, πώς να παίρνει αποφάσεις, με ποιές αξίες θα χτίσει τις πεποιθήσεις του κι ένα σωρό άλλα πράγματα. Στην ουσία, του μαθαίνεις τι να βλέπει και πώς να το βλέπει. Εσύ είσαι ο πρώτος που αποφασίζεις γι΄ αυτά. Αν έχεις επιλέξει λάθος, το παιδί σου μεγαλώνοντας, θα αναπαράγει τα όσα του δίδαξες. Γιατί πιστεύεις λοιπόν ότι δεν έχεις ευθύνη για τον χαρακτήρα του;

Από την άλλη, είσαι κι εσύ το παιδί των γονέων σου και έχεις μεγαλώσει μέσα από τα δικά τους μάτια. Το πόσο σωστές ή λάθος ήταν οι δικές τους αντιλήψεις όμως, είναι κάτι που καλείσαι εσύ να το ανακαλύψεις κι έπειτα να αποφασίσεις τι θα κάνεις με αυτά.

Αν έχεις μεγαλώσει με λογικούς γονείς, δεν θα έχεις προβλήματα στην ανατροφή των παιδιών σου. Διότι και να δυσκολέψει ο χαρακτήρας τους, έχεις την λογική να ζητήσεις βοήθεια από εκείνους που μπορούν να στην δώσουν αν τα βρεις σκούρα. Και την έχεις την λογική, επειδή στην δίδαξαν οι γονείς σου. Είναι βιώμά σου λοιπόν.

Αν δεν είχες τέτοια ανατροφή και ήσουν παιδί μιας δύσκολης οικογένειας, δυσλειτουργικής, τότε γιατί φαντασιώνεσαι ότι μεγαλώνεις τα παιδιά σου άψογα; Γιατί φαντασιώνεσαι ότι δεν έχεις αντιγράψει τίποτα από τους γονείς σου ή ότι  ξεπέρασες όλα τους τα λάθη, ειδικά αν δεν έχεις λάβει καμία βοήθεια-εκπαίδευση μετά από εκείνους; Αναφέρομαι σε ψυχολόγους, ειδικούς συμβούλους κλπ.

Αν αντ' αυτού, συνεχίσεις να γίνεσαι ένας πιεστικός γονέας και να απαιτείς τα παιδιά σου να σε αντιγράψουν μέχρι το μεδούλι, έχεις σκεφτεί τι είναι αυτό που τους διδάσκεις στην ουσία; Τα αποτρέπεις να καταλαβαίνουν τα λάθη τους. Διότι, αν κάνουν λάθη δικά τους, μέσα από την δική τους προσωπικότητα και όχι επειδή αντέγραψαν τα δικά σου, τότε έχουν και ελπίδα να τα καταλάβουν και να τα διορθώσουν. Λάθη όμως που προέρχονται από την δικές σου αντιλήψεις, τις οποίες καταλαβαίνεις μόνο εσύ, δεν πρόκειται να τα καταλάβουν. Πόσο μάλλον να τα διορθώσουν κιόλας.

Γιατί φαντασιώνεσαι ότι η πίεση με αφορμή την αγάπη είναι κάτι που πρέπει τα παιδιά σου να διαλέγουν και να υποτάσσονται; Σκέφτηκες ότι τους μαθαίνεις παιχνίδια εξουσίας; Και όταν μετά σου το ανταποδίδουν, γιατί σοκάρεσαι και παραπονιέσαι; Δεν φοβάσαι επιπλέον, ότι θα καταλήξουν με έναν επίσης χειριστικό σύντροφο που θα τους καταδυναστεύει; Δεν υποτίθεται ότι ο ρόλος σου προϋποθέτει αγάπη για το σπλάχνο σου και όχι τον ρόλο του εξουσιαστή;

Και τι γίνεται με το κερασάκι της τούρτας, που δεν είναι άλλο από το ότι ξεχωρίζεις τα παιδιά σου; Όμως τα παιδιά, είναι οι καθρέφτες των γονέων τους. Γι΄αυτό και έχεις προτίμηση στο ένα και όχι στο άλλο. Διότι το ένα σου καθρεφτίζει τις πεποιθήσεις που σε συμφέρουν, ενώ στο άλλο βλέπεις κάποια σου αδυναμία που δεν μπορείς να διαχειριστείς. Καταλήγεις να θυμώνεις με αυτό το παιδί, να το τιμωρείς με διάφορες προφάσεις και να του περνάς και ενοχές από πάνω, ότι δεν είναι καλό-σωστό. Το απορρίπτεις, το αποδοκιμάζεις, το γεμίζεις ενοχές, το βοηθάς να μισεί τον εαυτό του και εσύ κλαίγεσαι ότι δεν ανταποκρίνεται στις θυσίες που έκανες γι΄αυτό. Τρέλα!

Να σου θυμήσω πως όταν αγαπάμε κάποιον και δη το παιδί μας, οι αποφάσεις που παίρνουμε για όλες τις αλλαγές που απαιτούνται να γίνουν στην ζωή μας, όποιες κι αν είναι αυτές, υποτίθεται ότι έχουν μέσα τους χαρά. Αν πιέζεσαι, τότε κάτι δεν κάνεις σωστά. Απουσιάζεις από τον πραγματικό ρόλο του γονέα. 

Γονέας σημαίνει πως σου ανήκει η ευθύνη τους μέχρι κάποια ηλικία και όχι η ζωή τους. Γι' αυτό κι ο ρόλος αυτός είναι υψηλός. Ακριβώς επειδή έχει αυτού του είδους την ανιδιοτελή αγάπη. Τους δίνεις, χωρίς να σου ανήκουν. Όλες οι άλλες συμπεριφορές, είναι εγωκεντρικές εκφράσεις του τραυματισμένου σου εαυτού.

Γιατί λοιπόν φαντασιώνεσαι ότι δεν έχεις ευθύνη για την προσωπικότητα του παιδιού σου και το κατηγορείς; Γιατί φαντασιώνεσαι ότι όσα λάθη κι αν έκανες, δεν ήταν τόσο καθοριστικά για την πορεία του; Γιατί φαντασιώνεσαι ότι έχεις δώσει πολλά για το παιδί σου κι εκείνο είναι αχάριστο; Μήπως στην πραγματικότητα, αντιμετωπίζεις το παιδί σου όπως αντιμετώπισαν κι εσένα οι δικοί σου γονείς και σου είναι αδύνατον να δεχτείς ότι εκείνο έχει δικαίωμα καλύτερης μεταχείρισης απ΄ ότι είχες εσύ; Σκέψου το.

στ)Όταν η μοιρολατρία μπαίνει στην μέση

Αγαπημένη κατηγορία για αυτού του είδους ανθρώπων. Τους συμβαίνει κάτι καλό; Η μοίρα τους το έδωσε. Τους συμβαίνει κάτι κακό; Πάλι η μοίρα τους το έδωσε κι αυτό. Η μοίρα είναι για εκείνους μια προσωποποιημένη λύση-αιτία-ανταμοιβή ή και τιμωρία για όλα όσα τους συμβαίνουν. Αλλά και για όλα όσα αδυνατούν να αναλάβουν την ευθύνη τους.

Αυτή είναι μια μορφή επικίνδυνης φαντασίωσης, διότι όποιος την καλλιεργεί, παίζει με πεδία που του είναι άγνωστα. Αυτοί οι άνθρωποι πιστεύουν στην ενεργειακή έκφανση της ζωής, η οποία όμως τους είναι άγνωστη. Στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουν ούτε τι κανόνες έχει, ούτε και πώς λειτουργεί.

Μία διαδεδομένη ενεργειακή παράμετρος της ζωής είναι η σχέση ''παίρνω-δίνω'' ή το αντίθετο, δηλαδή ''αν δώσω, θα πρέπει και να πάρω'', διότι μόνο έτσι υπάρχει ισορροπία. Ας αναλύσουμε αυτή την απλή αρχή σαν παράδειγμα, για να γίνουν κατανοητές κάποιες έννοιες.

Η αρχή αυτή, είναι η αρχή της ανταπόδοσης: ό,τι δίνεις παίρνεις και το αντίστροφο. Αρκετά απλή η λογική της, με μαθηματική βάση. Η μαθηματική προσέγγιση δε, την κάνει και απόλυτη. Τι συμβαίνει όμως, όταν η εφαρμογή της δεν γίνεται ορθά; Κάπου εκεί, περιπλέκονται και οι φαντασιώσεις, δηλαδή στον λάθος χειρισμό αυτή της αρχής.

Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό το λάθος; Όταν πρώτον, δεν αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει ζυγαριά και δεύτερον, όταν μετράζω αυτή την ζυγαριά λάθος. Η ζυγαριά για να έχει ισορροπία, χρειάζεται να παραμένει στην μέση, όσα και να της φορτώσεις σε κάθε ζύγι. Αν βάλω περισσότερο στο δεξί, θα πρέπει να βάλω το ίδιο και στο αριστερό, αλλιώς θα κλίνει προς την μία μεριά. Και αυτό, δεν είναι ισορροπία.

Επομένως, αν παίρνω μόνο, αλλά δεν δίνω, υπάρχει ισορροπία; Αν δίνω μονίμως, αλλά αρνούμαι να λάβω, υπάρχει ισορροπία; Αν θέσει κάποιος αυτή την απλή ερώτηση στον εαυτό του, είναι πολύ εύκολο να πάρει την απάντηση και μάλιστα την σωστή. Η παρεξηγημένη πρακτική αυτή της αρχής συνεχίζεται, επειδή δεν τίθενται και κάποιες άλλες ερωτήσεις.

Μερικές από αυτές:

-Αν συνεχίσω να παίρνω, χωρίς να δίνω, υπάρχει απόθεμα; Μπορώ να συνεχίσω να παίρνω;

-Αν πιστεύω ότι δίνω, έχω επίγνωση τι έδωσα και πόσο, για να αντιστοιχεί σε αυτά που προσδοκώ να πάρω;

-Αν παίρνω από την ζωή μου - με οποιοδήποτε τρόπο - μου δόθηκε από την ζωή ή το διεκδίκησα από μόνος μου;

-Αν επιμένω να δίνω μόνο και αρνούμαι να λάβω, τι σημαίνει πραγματικά αυτό; Είναι σημάδι ταπεινοφροσύνης ή κρυφοεγωισμού, αυτού που εκφράζεται με την απαξίωση; Νιώθω τόσο γεμάτος που δεν θέλω τίποτα ή μήπως ζορίζομαι να δεχτώ ότι αξίζω; Και τέλος πάντων όλα αυτά που αρνήθηκα να λάβω, που πήγαν;

Οι ερωτήσεις αυτές, για να απαντηθούν χρειάζονται σκέψη, επίγνωση και αυτοπαρατήρηση. Όμως για την ιστορία, ας προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές ορθές απαντήσεις.

-Απόθεμα υπάρχει άπειρο, αλλά το πρόβλημα δεν εντοπίζεται εκεί. Αν κάποιος συνεχίσει να παίρνει χωρίς να δίνει πίσω, τότε δεν συμμετέχει στην ισορροπία της ζωής. Η οποία παρόλα αυτά, δεν πρόκειται να διαταραχθεί, επειδή εκείνος δεν έχει συνείδηση. Άρα το άτομο αποκτά έλλειμμα από την δική του την ζωή και του αφαιρούνται όλα αυτά που χρωστάει. Λιγότερα καλά λοιπόν τον περιμένουν.

-Αν δεν έχει κάποιος επίγνωση του τι δίνει και πόσο, θα του έρθουν τα ανάλογα έτσι κι αλλιώς. Απλώς εκείνος θα περιμένει τις κατά φαντασίαν ευλογίες στην ζωή του, τις οποίες δεν θα εισπράττει ποτέ. Εκτός αν αλλάξει αυτό που δίνει, το οποίο θα πρέπει να αντιστοιχεί απόλυτα σε αυτό που ζητάει.

-Αν ζήτησες, επέμεινες, κλάφτηκες και πίεσες για κάτι και τελικά το έλαβες, ξανασκέψου αν σου ήρθε από τον ουρανό ή αν το πήρες εσύ από μόνος σου. Αν δεν πιέζεις μια κατάσταση, αλλά προσπαθείς με ειλικρίνεια να το αποκτήσεις και τελικά σου έρχεται μπροστά σου η ευκαιρία, τότε να είσαι σίγουρος ότι θα είναι για εσένα. Από την ζωή. Με αγάπη. Όχι επειδή το ''άρπαξες'' με το έτσι θέλω.

-Αν επιμένεις να μην λαμβάνεις, ενώ δίνεις, τότε κάποιος άλλος θα καρπιστεί αυτό που θα λάμβανες, αφού θα το έχεις διώξει από εσένα. Η ισορροπία δεν διαταράσσεται ποτέ, επομένως δεν μπορείς να έχεις πλεόνασμα, γι΄αυτό και πρέπει να λάβεις. Όμως αν το αρνείσαι, με τις ευλογίες σου θα πάει κάπου αλλού κι εσύ θα συνεχίσεις να επιμένεις να μην έχεις ποτέ επαφή με αυτή την ισορροπία. Και με ότι άλλο φέρνει αυτό συναισθηματικά...

Ας ξαναγυρίσουμε στην μοίρα. Οι άνθρωποι, εκτός από αυτή, έχουν και έναν άλλον παράγοντα που τους καθορίζει την ζωή κι αυτός είναι η ελεύθερη βούληση. Αυτά τα δύο πάνε χέρι χέρι, συνεργάζονται. Όλες οι καλοσύνες και όλες οι τιμωρίες στην ζωή μας, εξαρτώνται από την στάση μας και τότε ο Νόμος της Ζωής ανταποδίδει τα ανάλογα. Δεν είναι η μοίρα μια κατάσταση που λειτουργεί αυτόβουλα, αλλά λειτουργεί δίκαια, σε αντιστοίχιση πάντα με τις αποφάσεις μας.

Όλα κατανοητά μέχρι εδώ, αλλά η πιο σημαντική ερώτηση όμως, δεν έχει τεθεί ακόμα. Η ερώτηση είναι: ''Γιατί να πιστεύει κάποιος την μοιρολατρία έτσι απλά, χωρίς να έχει αποδείξεις για αυτά που πιστεύει;''. Ειδικότερα, όταν από εμπειρία και μόνο, θα είχε βρει τις σωστές απαντήσεις. Μήπως επειδή φαντασιώνεται, ότι μπορεί να φτιάξει το σύστημα της ζωής κατά πώς τον εξυπηρετεί;

Μπροστά στον φόβο της αποτυχίας, είναι τόσο εύκολο να φτιάξουμε τα σενάρια που μας καθησυχάζουν. Είμαι ένα αγγελούδι επί της γης και μετά με περιμένει ο παράδεισος. Έχω πολλά ταλέντα και περιμένω ο κόσμος να τα δει και επιτέλους να τα αναγνωρίσει. Είμαι ένας υπέρ-ταπεινός άνθρωπος που δεν χρειάζεται τίποτα.

Αλλά ακόμα χειρότερα, όταν θέλω την συγκατάθεση του σύμπαντος εδώ και τώρα και βαφτίζω τα σπασμένα αβγά που πήρα από την λαϊκή χωρίς να τα πληρώσω, την έξτρα κέτσαπ που πήρα στο ΙΚΕΑ, την θέση στο λεωφορείο ή στο πάρκινγκ, σαν μια τρανταχτή απόδειξη. Η απόδειξη ότι τα πάω καλά και μπορώ να συνεχίσω να κάνω ό,τι έκανα. Δεν χρειάζεται να αλλάξω κάτι ή να βελτιωθώ. Κι αν αυτά - τα οποία είναι ευτελή - είναι η ευλογία που προεξοφλείς για την ζωή σου; Σε ικανοποιεί να παραμένεις με αυτά; 

Αν δεν είσαι ο Μότσαρτ να συνθέτεις μουσική από πέντε ετών ή η Μάργκαρετ Χάμιλτον που έγραψε χειρόγραφα τον κώδικα για το Apollo Guidance Computer (AGC) της NASA ή ένας άγιος που προσεύχεται και του δίνεται αυτό που ζητάει, αν δεν έχεις φτάσει σε αυτό το επίπεδο, τότε τι χρειάζεται να κάνεις για να έχεις όλα όσα ποθείς; Να προσπαθήσεις πραγματικά και με μεθοδικότητα ή να φαντασιώνεσαι ότι θα τα λάβεις; Έτσι απλά, επειδή τα θέλεις; Μήπως τελικά το φαντασιώνεσαι αυτό, επειδή η ανάγκη σου είναι να γυρίζουν όλα γύρω από εσένα; Σκέψου το.

Σου φαίνονται υπερβολικά όλα αυτά; Τότε ξανασκέψου το. Διότι αυτά είναι σενάρια που παίζονται κάθε δευτερόλεπτο στην πραγματική ζωή. Κι αν δεν θες να θυμηθείς πόσες φορές τα έχεις συναντήσει και στη δική ζωή σου, μήπως τότε επιλέγεις να φαντασιώνεσαι ότι η ζωή και η πραγματικότητα, είναι συνώνυμη μιας μέτριας και θλιβερής υπόστασης του υπάρχω; Όπως ακριβώς είναι και κάθε ψέμα;

Ποιος είναι ο λόγος που δεν διαλέγουμε εύκολα την αλήθεια και μένουμε στις φαντασιώσεις - Πώς να την πλησιάζουμε κάθε φορά όλο και περισσότερο

Την αλήθεια δεν την διαλέγουμε εύκολα, διότι κανένας δεν μας είπε ότι είναι αποδεκτό και φυσιολογικό, να νιώθουμε άσχημα και άβολα κάθε φορά που την αντικρίζουμε. Επίσης, κανένας δεν μας έμαθε πώς να την αντιμετωπίζουμε και τι να κάνουμε με αυτή. Γι' αυτό και είναι δύσκολο να διαλέξουμε την αλήθεια, γιατί πρώτον πονάει και δεύτερον, δεν ξέρουμε πώς να την διαχειριστούμε.

Και τι γίνεται με τις γενικές αλήθειες, όπως για παράδειγμα, γιατί πονάει μια αλήθεια ή πόσο πονάει και για πόσο καιρό; Πονάει γιατί δεν μάθαμε να την αναζητάμε από μικρή ηλικία, επειδή μάθαμε να την φοβόμαστε. Και πονάει τόσο, όσο χρειάζεται για να γκρεμίσουμε το ψέμα που χτίσαμε μέσα στο μυαλό μας. 

Αυτές είναι γνωσιακές καταστάσεις, οι οποίες βοηθούν στην ανακούφιση της όποιας αλήθειας και όχι μόνο δεν πονάνε, αλλά βοηθούν κιόλας. Όμως ακόμα κι αυτές, χτίστηκαν πάνω σε εντυπώσεις, άρα είναι ελλιπείς και εν μέρει ψευδείς. Άρα, η γενική παραδοχή ''η αλήθεια πονάει'', είναι κάτι το οποίο μας προτρέπει να καταλήγουμε τις περισσότερες των περιπτώσεων να την αποφεύγουμε. Διότι χτίστηκε πάνω σε φόβο και γι' αυτό η αλήθεια φαντάζει σαν κάτι καλό μεν, αλλά και σαν τέρας που θα μας καταπιεί δε.

Αν όμως γνωρίζαμε από μικρή ηλικία την αξία της αλήθειας, πόσο μας βοηθάει και πόσο η απουσία της μας χαντακώνει, δεν θα την διαλέγαμε πιο εύκολα; Χρειάζεται εκπαίδευση λοιπόν και για να την νιώσεις και να την αντιμετωπίσεις και να την δεχθείς.

Χρειάζεται και κάτι άλλο επίσης. Πόση από αυτή θα μοιραστείς με τους άλλους. Ας μην ξεχνάμε ότι η αλήθεια μας είναι κάτι δικό μας, ατομικό. Αυτός που καλείται να την δει είσαι εσύ, όχι απαραίτητα ο διπλανός σου. Επίσης, να θυμάσαι την διαφορά του προσωπικού, από του ιδιωτικού. Μπορεί να θες να μοιραστείς κάτι προσωπικό, όπως ''έχω προβλήματα με την σχέση μου'', το οποίο να στηρίζεται σε απλές πληροφορίες και είναι διαφορετικό να μοιραστείς ιδωτικές σου σκέψεις και συναισθήματα. Τα οποία είναι αμφίβολο αν θα τα καταλάβει ο άλλος που σε ακούει.

Θέλει διάκριση λοιπόν πόσα μοιράζομαι και με ποιον. Πάνω απ' όλα πρέπει να έρχεται η ατομική μας προστασία. Πρώτα από τον ίδιο μας τον εαυτό με το να συνεργαζόμαστε με την αλήθεια και μετά με διάκριση να επιλέγουμε πόση από αυτή θα μοιραστούμε. Έτσι, δεν θα έχεις λόγο να φοβάσαι να την αντιμετωπίσεις, γιατί δεν θα έχεις βάλει στην ζωή σου κριτές.

Ψάξου λοιπόν, μάθε, ερεύνησε ό,τι αφορά τον εαυτό σου. Ασχολήσου με εσένα. Κατάλαβε ποιός είσαι, τι σου αρέσει, τι δεν σου αρέσει, τι σε εμπνέει, τι σε δυσκολεύει, όλα τα πώς και τα γιατί που σε αφορούν και μετά κυνήγησε όλα αυτά που θέλεις. Και στην πορεία, παρατήρησε και πόσο διαφορετική θα γίνεται η ζωή σου. Πόσο διαφορετική θα την αισθάνεσαι. 

Και τελικά να θυμάσαι, ότι η αλήθεια δεν κρύβεται, είναι πάντα ολοφάνερη. Και για εμάς και για οτιδήποτε έξω από εμάς. Εμείς επιλέγουμε να την κρύβουμε. Όσο την κρύβουμε, τόσο καταλήγουμε να πονάμε. Αφού λοιπόν είναι όλα φανερά, κοίτα τα κι εσύ κατάματα. Και μόνο τότε, πάρε αποφάσεις. Θα είναι όμως αποφάσεις που θα σε βοηθήσουν, δεν θα σε χαντακώσουν. Τα ψεύτικα σενάρια χαντακώνουν, τα αληθινά ποτέ. 

Κι αν στο κάτω κάτω φοβάσαι να την δεις όπως είναι, γιατί δεν προετοιμάζεις το έδαφος πρώτα; Γιατί δεν ψάχνεις να μάθεις αυτό που θες να καταφέρεις πώς μπορεί να γίνει εφικτό; Γιατί δεν ψάχνεις να μάθεις πόσες δυνατότητες έχει ο άνθρωπος και μετά να θυμηθείς ότι κι εσύ έχεις τις δικές σου; Είναι πολύ καλύτερο σαν τεχνική, από το να χτίζεις ένα ψέμα (π.χ. δεν θα τα καταφέρω ποτέ).

Ο General Wesley Clark είπε, ''Δεν χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια για να ονειρευτείς ένα μεγάλο όνειρο από ό,τι για να ονειρευτείς ένα μικρό.'' (It doesn’t take any more effort to dream a big dream than it takes to dream a small dream.). Έχουν παρεξηγηθεί όμως τα όνειρα και έγινε η σημασία τους ίδια με τα ψέματα. Γι' αυτό κι οι άνθρωποι κάνουν αλχημείες στο μυαλό τους. Βολεύει περισσότερο. Όμως αυτό που βολεύει τελικά, είναι να ζήσεις κάτι στην πραγματικότητα και όχι στα ψέματα. Να χτίσεις δηλαδή το όνειρό σου με αλήθεια κι όχι με ψέμα.

Τέλος, θα σου πρότεινα, όλα τα παραδείγματα που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο, να τα αντιμετωπίσεις σαν φωτογραφίες που παγώνουν μια στιγμή. Αν παρατηρήσεις προσεκτικά, θα δεις λεπτομέρειες που αλλιώς δεν θα μπορούσες να τις δεις. Αυτές οι λεπτομέρειες είναι που κάνουν την διαφορά και που μέσα σε αυτές κρύβονται όλες οι απαντήσεις: γιατί διαλέγουμε ό,τι διαλέγουμε, γιατί κάνουμε ό,τι κάνουμε, γιατί σκεπτόμαστε όπως σκεπτόμαστε. Μεγέθυνε τις λεπτομέρειες και κοίτα τες καλά. Εκεί, κρύβονται όλα τα συναισθήματα και όλες σου οι πεποιθήσεις. Εκεί ακριβώς, κρύβεται και η λύση. Σκέψου το!

Ε.Μ.

Γράψε μου στα σχόλια, ποιο άλλο θέμα θα ήθελες να διαβάσεις σε επόμενο άρθρο.